Herman Hofstee is directeur en bedrijfsadviseur bij D&U Advies BV. Hij sprak zich onlangs uit als tegenstander van de stelling ‘de stikstofbrief moet van tafel’. Met de brief van tafel en zonder compromis, ziet Hofstee het perspectief voor de boer niet terugkeren.
U bestrijdt niet dat de brief onhaalbare doelen stelt. Waarom moet de brief op tafel blijven?
“Juist omdat er zoveel aan die brief verbeterd moet worden, hoort hij midden op tafel te liggen. Want alleen aan tafel kun je er iets aan veranderen. ‘Haal de brief van tafel’ klinkt krachtig, maar zonder brief wordt er geen enkel probleem opgelost.”
Wat is uw boodschap aan boerenvoorvrouwen en -mannen?
“Op enig moment moet belangenbehartiging meer zijn dan vertellen waar je tegen bent. Wie verantwoordelijkheid wil nemen voor de toekomst van de landbouw, zal ook moeten vertellen waar hij vóór is – en vooral wat daarvan praktisch uitvoerbaar is. Zeggen wat wel kan vraagt meer moed dan zeggen wat niet kan.”
Is opnieuw beginnen met een blanco vel niet slim?
“Dan kan iedereen daar zijn eigen gelijk op krabbelen en opnieuw elkaars vertrekpunten niet accepteren. Pak de brief en een pen. Streep door wat niet deugt. Voeg toe wat ontbreekt. Leg er betere alternatieven naast. Reken ze door. Onderhandel totdat het kraakt. Want uiteindelijk moet er niet gewonnen worden. Er moet een oplossing komen.”
Een compromis sluiten dus?
“Niemand krijgt 100 procent zijn zin in zo’n dossier. Dat heet geen verlies, maar een akkoord. Het compromis is verdacht geworden in dit dossier. Dat is gevaarlijk, want wie alleen genoegen neemt met overwinning, kiest voor permanente strijd.”
U neemt Trump, Farage en Milei als voorbeelden. Waarom?
“Zij zeggen in één zin waartegen ze strijden: oorlog, de EU en inflatie. Maar niet hoe het er na die overwinning uitziet. Ik zie dat terug bij belangenbehartigers die expliciet die brief van tafel willen.”
Niet elke boer zal het met uw standpunt eens zijn.
“Zeker niet. Ik heb ook klanten die vinden dat de brief wél van tafel moet. Die discussie moet er juist zijn. Een ondernemer heeft weinig aan een adviseur die hem voortdurend gelijk geeft. Mijn taak is ook om vragen te stellen, tegen te spreken en een ander perspectief te laten zien. Uiteindelijk beslist de ondernemer zelf. Eigenlijk geldt hier hetzelfde als in het stikstofdossier: verschil van inzicht mag er zijn, maar blijf met elkaar in gesprek. Juist daar kom je verder mee.”
