Maatschappelijke zorgen komen voort uit wantrouwen en dat beantwoorden vraagt meer dan enkel onderbouwde cijfers. Dat stelt Ruud Tijssens op de pagina hiernaast. Wantrouwen kun je wegnemen door te luisteren, te erkennen en gezamenlijk doelen te bepalen voordat je handelt – dat is effectief. Die handelingsruimte creëren, dat is waar Tijssens voor pleit. Want de…
In een Spaanse landbouwregio ging jaarlijks zo’n 35.000 hectare in vlammen op. Traditioneel gebruikten boeren vuur om struikopslag te verwijderen. Naarmate natuurbranden meer voorkwamen, kregen de landbouwers steeds vaker de schuld van de bosbranden, terwijl de boeren zelf meenden vuur met vuur te bestrijden. Een diepgewortelde werkwijze. De werkelijke reden waarom natuurbranden toenamen, was het wegvallen van extensieve begrazing die vegetatie kort houdt. Dat kwam doordat de nieuwe generatie er geen heil meer in zag: te arbeidsintensief en te weinig inkomen. Het landschap verruigde en alleen de bosklepel is niet voldoende om risico’s in te dammen. De extensieve veehouderij is daarvoor onmisbaar.
Met lokale projectmanagers zijn plannen gemaakt om begrazing te herstellen. Daarmee zijn de agrariërs niet enkel producenten van voedsel en gebruikers van de ruimte, maar krijgen ze een centrale rol in natuurbrandpreventie. De extra functie wordt gesubsidieerd, grotendeels uit het GLB. De extensieve veehouderij wordt weer levensvatbaar en de maatschappelijke zorg is 180 graden gedraaid. De maatschappij komt zo dichter bij de boer. De boer diversifieert verder met onder andere spreekproducten. Dat brengt de burger dichter bij de streek – en biedt de boer langetermijnperspectief.
Ongetwijfeld is het hele proces niet zonder horten en stoten verlopen en ongetwijfeld worden nog steeds sancties opgelegd aan boeren die wel vegetatie platbranden.
Maar deze casus is wel een les: zet maatschappelijke zorgen om in betrokkenheid, maak de agrarische bedrijvigheid een onmisbaar onderdeel van de streek als je daar kans toe ziet. Daarvoor is ook hier meer nodig dan de traditionele voedselproductie.
