In drie columns beschreef Agrifirm-directeur publieke en coöperatieve zaken Ruud Tijssens de vertrouwensbreuk tussen landbouw en maatschappij. V-Focus bevroeg Tijssens over zijn oplossingsrichtingen: luisteren, erkenning en ruimte voor het boerenhandelingsvermogen.
U ziet onder de maatschappelijke kritiek op de landbouw een dieper wantrouwen. Waar komt dat vandaan?
“Neem soja. Minder dan 3 procent komt uit gebieden waar kans op ontbossing bestaat en bovendien komt de groei van de sojaproductie door China. Deze feiten hebben de discussie in Nederland niet beslecht. Onder het vraagstuk zit wantrouwen, dat niet luistert naar cijfers en vaak niet rationeel is – juist dat maakt het echt. Mensen willen kunnen vertrouwen wat ze in hun mond stoppen.”
Hoe kan de sector die zorgen serieus nemen?
“Als mensen het hebben over pesticiden, bodemgezondheid of weerbare gewassen is het de vraag of zij hetzelfde bedoelen als wij in de sector. Als sector schieten we steeds in de actiestand en gaan op een vaak heel technische manier met dat onderwerp aan de gang. Bijvoorbeeld: als antwoord op de zorg over gewasbeschermingsmiddelen implementeren we integrated crop management. Niets mis mee, maar doen we dat zonder die dieperliggende zorg te adresseren, dan bestrijden we halfslachtig een symptoom.”
Hoe kunnen we recht doen aan maatschappelijke zorgen?
“Je kunt in zaaltjes in Amsterdam luisteren naar gesprekken over bodemgezondheid, regeneratieve technieken, biologische landbouw, eiwitteelten of biobased bouwen. De intenties zijn goed, maar velen hebben nauwelijks een goed beeld van hoe een agrarisch bedrijf functioneert. De agrarische sector heeft veel aanpassingsvermogen. Neem de benchmarking van het antibioticagebruik in de veehouderij waardoor het gebruik met 70 procent daalde. Dat is onze kracht als een vraagstuk op de juiste manier wordt neergelegd. Maar dan moet je met de maatschappij goed nadenken over doelen, en samen zoeken naar oplossingsrichtingen. Dan zie je dat de innovatiekracht van de sector enorm veel kan helpen oplossen.”
Hoe kunnen maatschappelijke zorgen, economische ruimte voor boeren en ecologische doelen samenkomen?
“Erken de realiteit die mensen voelen en creëer de omstandigheden waarin een boer daar daadwerkelijk op kan reageren. Zo reageerde de zuivelsector op de discussie over weidegang door met systemen te komen om weidegang zichtbaar te maken, en te helpen in te passen in de bedrijfssystemen. Voor gewasbescherming staat de akkerbouw nu ook op zo’n keuzepunt. Als Agrifirm zijn we ervan overtuigd dat economie en ecologie heel goed hand in hand kunnen gaan als je de innovatiekracht van de landbouw aanzet.”






