Onderzoekers van de universiteit Minnesota zochten uit hoe grassen en vlinderbloemigen presteren onder verschillende nivau’s van beschaduwing door zonnepanelen, met als uitkomst verrassende verschillen tussen opbrengst en voederwaarde.
De combinatie van landbouw en zonne-energie krijgt steeds meer aandacht. Onderzoekers van de universiteit Minnesota onderzochten daarom in 2022 en 2023 wat agrivoltaïsche systemen betekenen voor grasland. Op een biologisch melkveeproefbedrijf werden gewassen geteeld onder een 30 kW en 50 kW zonne-installatie en vergeleken met een perceel zonder panelen. De proefvelden werden niet beweid, maar gemaaid om begrazing te simuleren.
Brede gewaskeuze en maaibeheer
In de proef werden zowel grassen als vlinderbloemigen geteeld, waaronder luzerne, rode en witte klaver, velderwten, beemdlangbloem, kropaar en sorghum-sudangras, evenals diverse mengsels. De gewassen werden meerdere keren per jaar gemaaid bij een hoogte van 25 tot 35 cm, wat overeenkomt met het aanbevolen beweidingsmoment voor melkvee. Dit zorgde voor een praktijkgerichte vergelijking van opbrengst en voederwaarde.
Minder opbrengst, hogere voederwaarde
Onder de zwaar beschaduwde 50 kW-installatie lag de drogestofopbrengst duidelijk lager dan op het controleperceel. Tegelijkertijd was de voederwaarde hoger: het ruw eiwitgehalte nam toe en de NDF-verteerbaarheid verbeterde. Dit komt doordat gewassen onder schaduw langzamer groeien en minder verhouten. De 30 kW-opstelling liet een goede balans zien: een opbrengst vergelijkbaar met het controleperceel, met een lichte verbetering in voederwaarde.
Gewaskeuze en aandachtspunten
Niet alle gewassen reageren hetzelfde op schaduw. Koeleseizoensgrassen zoals beemdlangbloem en kropaar en vlinderbloemigen zoals rode klaver presteren relatief goed. Sorghum-sudangras, dat veel licht nodig heeft, laat juist een duidelijke opbrengstdaling zien. De onderzoekers benadrukken dat factoren zoals licht, temperatuur en bodemvocht een rol spelen, maar niet allemaal direct zijn gemeten. Ook ontbrak begrazing in de proef en kunnen perceelverschillen invloed hebben gehad. Verdere praktijkstudies zijn daarom nodig, maar duidelijk is dat agrivoltaïcs kansen biedt mits systeem en gewaskeuze goed op elkaar worden afgestemd.
Bron: Florentino et al., 2025 (Journal of Dairy Science Communications)
Foto: Designed by Freepik, www.freepik.com
