De Boerderij van de Toekomst in Lelystad stopt voorlopig. Joost Rijk, bedrijfsleider van de boerderij, is van huis uit fervent biologisch-dynamisch akkerbouwer. Op de boerderij van de toekomst stak hij veel op over gangbare landbouw.
Wat waren de doelen van de Boerderij van de Toekomst?
“Met zo min mogelijk chemie toch een levensvatbaar bedrijf neerzetten, met hoogwaardige, kwalitatief goede producten en minimale milieuschade. Als je dan op de gangbare markt opereert, zonder meerprijs, stuit je met het wegvallen van een groot deel van de chemie op grenzen. Met name bij onkruidbestrijding. In combinatie met niet meer ploegen, is dat een enorme uitdaging.”
Wat is de grootste uitdaging voor een duurzame, gangbare landbouw?
“Duurzaam is een lastige term in de landbouw, want die is per definitie niet duurzaam. Een ruimer bouwplan – met name het toevoegen van vlinderbloemigen – is voor de stikstofefficiëntie, structuur en biodiversiteit prachtig, maar er moet wel geld verdiend worden.”
Kunt u een voorbeeld geven van een belangrijk inzicht dat u opdeed?
“Waar ik enthousiast van werd, was het gebruik van robuuste aardappelrassen in 2024. Die ‘resistentie’ bleek niet voldoende in de biologische landbouw, maar één bespuiting hielp de resistentie wel in de benen – en we oogstten 70 ton per hectare. In die zin was dit duurzamer dan de biologische aardappelen, waarvan we 20 ton per hectare oogstten. Een diverser bouwplan, vaste-rijpaden-mechanisatie en het gebruik van robuuste rassen hebben potentie, maar zijn nog geen oplossing voor alle problemen die momenteel spelen. Ik heb geen principiële afkeer tegen chemie, en heb ook gezien waar de gangbare akkerbouwsector nu mee worstelt.”
Wat kunt u de sector en mogelijk nieuwe financiers van een vervolg op Boerderij van de Toekomst meegeven?
“Ik zou graag zien dat er vanuit alle perspectieven breder gekeken wordt naar de problemen die spelen. Daarom roep ik iedereen die bij de sector betrokken is op: probeer te communiceren vanuit een betere nuance, met meer context en een grote objectiviteit – want ik ben ervan overtuigd dat dat de sector écht verder kan helpen. Nuance, context en objectiviteit zijn kernwoorden waar het in de discussie over de landbouw om moet draaien. Naar mijn idee heb ik dat aan de hand van dit project altijd goed kunnen overbrengen aan beleidsbepalers, bezoekers en boeren. Zodoende was dit project een ontzettend mooi podium om in gesprek te gaan met de belanghebbenden in de sector.”
