De eiwittransitie, daar zitten we als sector en maatschappij middenin. Minder dierlijk eiwit consumeren en meer plantaardig. Zo staakten de gebroeders Grobben hun melkveehouderij en startten de teelt van soja om dat te verwerken tot sojayoghurt. Het feit dat ik het er hier over heb, zegt dat dat marketingtechnisch een goede stap was.
Er gingen koeien en melk van de markt, dat biedt andere zuivelbedrijven wat meer ruimte en Grobben blijft voedselproducent. Grobben zet in op lokaal, houdt voedingsmiddelengiganten buiten de deur en pakt zo de regie. Ook een goede en gewenste stap.
Toch voelt de stap van de gebroeders een beetje cru voor de overblijvende zuivelproducenten – als een afkeuring van melk. Tijdens het najaarsseminar van de Vab De Eiwittransitie gaat het onder andere over peulvruchten in plaats van vlees en over hoe de markt van producenten en verwerkers dit kan aanpakken. Ook dit voelt voor mij als concurrentie van iets wat geen echt alternatief is.
Of je nu koeien melkt of soja teelt, je bent voedselproducent – het doel en de passie van menig agrarisch ondernemer. Laten we dat vooropstellen. Maar polarisatie binnen de sector ligt op de loer en daar moeten we voor waken. Daar zijn twee routes voor. Laten we ten eerste de eiwittransitie niet ontkennen of tegenhouden. Accepteer dat ons voedselpatroon langzaam maar zeker verandert. Ten tweede, dierlijk is dierlijk en plantaardig is plantaardig. Dat is een oproep aan marketeers van voedingsmiddelengiganten en retailers, en ook aan veranderaars in onze sector. Met plantaardig voedsel is niets mis – maar volgens mij is marketing de enige grond waarop plantaardig als alternatief voor zuivel en vlees wordt neergezet.
Maar de Nieuwe Melkboer is gewoon akkerbouwer, of een teler van eiwit voor humane consumptie zo je wilt. En de melkboer is gewoon melkboer. Als we zo de transitie in stappen, en voorkomen dat de marketing van onze producten polariseert, is de kans groter dat elke boer die dat wil voedselproducent kan blijven.
De echte concurrentie van zuivel en vlees komt straks uit de bioreactor. De regie daarop hebben we niet in handen.
