In een overleg op het snijvlak van maatschappelijke acceptatie en ruimte voor wonen, werken, natuur en voedselproductie, concludeerde ik dat we nog veel en vaak zullen moeten veranderen. Het eenvoudige antwoord van een tafelgenoot, van wie ik veronderstelde dat die niet zo veranderingsgezind was, was dat we altijd al aan het veranderen zijn en dat…
Velen zitten niet te wachten op verandering, zien dat als een aantasting van hun passie en het vele werk, vinden het niet leuk en verzetten zich ertegen. Dat wil niet zeggen dat er daadwerkelijk geen verandering ís. Het is er dagelijks. Logisch ook, kijk eens hoeveel mensen zich primair met verandering bezighouden. Ik vind verandering leuk. Maar, wat mij vandaag bevalt, bevalt een ander morgen niet meer. Ben je blij met hoe het is, dan kan verandering een doorn in het oog zijn. Ook die ervaring heb ik natuurlijk. Voel je je niet thuis in de situatie van vandaag, kun je jezelf er niet in ontplooien? Welke reden heb je dan nog om niet te willen veranderen? Niet tevreden zijn met hoe iets is, is in dat opzicht dus een belangrijke drijfveer in transities. Dat is de sleutel bij het in hun kracht komen van mensen in transitieprocessen.
Als je heel graag verandering wilt, écht heel graag, dan kun je ook in een tunnel terechtkomen. Gerda Verburg wees in een interview naar aanleiding van het manifest dat ze schreef met de topsector agri en food, op het blindstaren op minder dieren in de veehouderij. Dat is geen doel op zich, maar daartoe wel verheven. ‘Catch 22-politiek’ noemt de voormalig Landbouwminister dat. Kijken naar één probleem, maar dat niet samenbrengen met andere uitdagingen.
Het gaat bij een ander slecht, maar bij mij gaat het nog goed. Als dat de situatie is, ga je niet fundamenteel veranderen. Ben jij degene bij wie het slecht gaat, of niet naar wens, waarom zou je je dan niet inspannen om verandering teweeg te brengen? Iemand die tevreden is, zal zich niet opwerpen om verandering in de hand te werken. Maar dat wil niet meteen zeggen dat hij of zij het tegenhoudt.
