Ratjetoe aan waterschapsnormen vertroebelt effect mestbeleid

De individuele waterschappen bepalen of in hun werkgebied te veel stikstof en fosfaat in het water terechtkomt. Zij stellen niet alleen de normen, maar bepalen ook hoe er gemeten wordt. Dat leidt tot een grote diversiteit. Sommige schappen hanteren strenge normen, andere soepele, sommige schappen zijn realistisch, andere idealistisch.

Waterbuitengebied

Desondanks zijn het de bevindingen van de waterschappen die naar Brussel worden gestuurd, en die voor een belangrijk deel bepalen of het mestbeleid effectief is en de landbouw voldoet aan de Nitraatrichtlijn. De derogatie hangt ervan af.

Brussel: waterkwaliteit in Nederland knap slecht

Volgens de voorzitter van het Nitraatcomité, Claudia Olazabal, is de kwaliteit van de Nederlandse oppervlaktewateren slecht. Op meer dan 90 procent van de meetpunten wordt niet aan de normen voldaan. Vanuit deze context oordeelt de Europese Commissie over de Nederlandse verzoeken voor derogatie van de Nitraatrichtlijn. Olazabal zei dit eind september in een vraaggesprek met een Nederlandse landbouwdelegatie, waarbij V-focus aanwezig was.

Stadswaterschappen soms idealistisch

In de Randstad en omgeving halen boeren nagenoeg nergens de normen die waterschappen stellen aan oppervlaktewateren in hun agrarische gebieden. Zo wordt bijvoorbeeld de fosfaatnorm op alle 22 meetpunten in de Randstedelijke buitengebieden overschreden. Deels komt dit doordat ‘stadswaterschappen’ vaker strengere eisen stellen aan boeren-oppervlaktewateren, dan de Nederlandse normen voor de Kaderrichtlijn Water (KRW). Die bevoegdheid hebben zij.

Een tweede reden is dat normoverschrijdingen eerder worden toegeschreven aan de landbouw, ondanks dat bewijzen dat de landbouw werkelijk de veroorzaker is, ontbreken. Normoverschrijding kan ook een natuurlijke oorzaak hebben. In kleigebieden gaat het dan vooral om fosfaatrijk kwelwater vanuit diepere bodemlagen. En in veengebieden kan mineralisatie van veen zorgen voor een hoge nutriëntentoevoer naar het water. Een aantal waterschappen houden geen rekening met deze natuurlijke bronnen, waardoor de normen die zij stellen binnen hun landbouwregio’s schier onhaalbaar zijn.

Plattelandswaterschappen hanteren vaker iets soepelere normen voor sloten en vaarten in de boerenregio’s, dan de landelijke normen. Ook wordt een normoverschrijding niet zonder meer toegerekend aan de landbouw, maar wordt eerder gekeken wat de werkelijke oorzaak is van de normoverschrijding.

Wisselende meetmethoden vertroebelen effect mestbeleid

Niet alleen de onderbouwing van de waterschapsnormen roept vragen op, de meetmethoden doen dat nog meer. Uit een analyse van de meetuitkomsten blijkt dat de verschillende meetmethoden die worden gehanteerd, leiden tot verschillende uitkomsten. Een overstap van meetmethode leidde er onder meer toe dat de dalende trend van de fosforvervuiling van het oppervlaktewater, in één keer teniet werd gedaan. Opeens zat er veel meer fosfor in het water.  Voor stikstof was het omgekeerde het geval, daar leidde de overstap op een andere meetmethode tot een plotselinge extra afname van de stikstofbelasting van het water.

In de aankomende V-focus publiceren wij de uitkomsten van het journalistieke onderzoek naar de wijze waarop waterschappen uiteindelijk het agrarische mestbeleid richting geven. Het artikel ‘Ratjetoe aan normen en meetmethoden vertroebelen effect mestbeleid’, is vanaf eind deze week te lezen.

Delen via:
Meer over: Onderzoek en beleid

3 Reacties op Ratjetoe aan waterschapsnormen vertroebelt effect mestbeleid

  1. Meindert Nieuweboer schreef:

    Wordt er ook rekening gehouden met onweer? Als bij hevig onweer met veel electrische ontladingen er veel stikstof verbrandt regent het nitraat(NO3) soms wel 30 Kg per Ha.
    Mijn beide grootvaders ,beiden van 1884 en boer, zieden na een flinke onweersbui het zal weer groeien willen want het heeft weer,,best donderd”niet wetende hoe dat kon.

  2. ILOW schreef:

    De methoden van de laboratoria van de waterschappen zijn geaccrediteerd door de Nederlandse Raad van Accreditatie (RvA), de scopes van de laboratoria zijn op de web site van de RvA in te zien. Een vereiste voor de accreditatie van meetmethoden is o.a. dat laboratoria deelnemen aan ringonderzoeken. De accreditatie garandeert de kwaliteit en vergelijkbaarheid van analysemethoden.

  3. kids schreef:

    Over de reactie van Meindert Nieuweboer: mensen met een zwembad weten dat een onweersbui van invloed is op water. HIer een stukje uit zwembad.be

    Waarom stijgt de pH van mijn spa altijd?
    Waarom wordt mijn water troebel of groen na een stevig onweer?
    Een stevig onweer gaat meestal gepaard met blikseminslagen. De bliksem zal Ozon (O3) aanmaken in de lucht boven uw zwembad of spa. De ozon is op zijn beurt een krachtiger oxidator dan uw chloor in uw zwembad of spa. Als er te weinig chloor in uw zwembad of spa aanwezig is zal de Ozon de chloor allemaal afbreken waardoor uw water troebel of zelfs groen kan worden wegens gebrek aan chloor.

    Kortom er wordt met te weinig natuurlijke omstandigheden rekening gehouden.